Khi cuộc chiến tại Iran leo thang, giá dầu thô vọt lên đỉnh cao mới, nhưng điều đáng chú ý không phải là sự tăng giá – mà là hành động của những người trong cuộc. Theo báo cáo từ New York Times, các giám đốc điều hành của các công ty dầu khí lớn nhất nước Mỹ đã bán ra cổ phiếu trị giá gần 400 triệu USD trong vài tuần qua, vượt xa tổng số giao dịch của cả năm trước. Trong đó, ConocoPhillips, Cheniere Energy và Venture Global là những cái tên nổi bật.
Họ đang làm gì? Họ đang rút tiền mặt khỏi bàn cược, trong khi phần còn lại của thế giới đang hít thở bầu không khí chiến tranh. Đây là một tín hiệu vĩ mô mạnh mẽ, và tôi – một nhà phân tích CBDC với hơn 16 năm quan sát ngành – không thể không liên hệ nó với thị trường tiền mã hóa. Liệu động thái này có phải là lời cảnh báo cho các nhà đầu tư crypto? Hay đơn giản chỉ là một câu chuyện nội bộ của ngành năng lượng?
Hãy cùng nhìn vào bối cảnh thanh khoản toàn cầu. Khi chiến tranh nổ ra, dòng tiền thường chảy vào tài sản trú ẩn an toàn như vàng, đô la Mỹ và trái phiếu chính phủ. Nhưng lần này, có một điểm khác biệt: năng lượng trở thành “kẻ hưởng lợi” trực tiếp, và những người nắm giữ cổ phiếu năng lượng là những người đầu tiên nhận ra rằng đỉnh cao đã đến. Họ bán ra. Họ không tin rằng giá sẽ còn tăng thêm. Điều này gợi cho tôi nhớ đến những gì đã xảy ra trong quá khứ: khi người trong cuộc bán, thường là dấu hiệu của một sự điều chỉnh sắp tới.
Từ góc nhìn của một nhà nghiên cứu vĩ mô, tôi thấy có ba tác động chính đến thị trường crypto. Thứ nhất, thanh khoản toàn cầu đang bị siết chặt. Chiến tranh Iran đã đẩy giá dầu lên cao, làm gia tăng áp lực lạm phát. Các ngân hàng trung ương, đặc biệt là Fed, có thể sẽ phải tiếp tục thắt chặt chính sách tiền tệ. Lãi suất cao hơn đồng nghĩa với việc dòng tiền rẻ chảy vào crypto sẽ bị thu hẹp. Tôi đã từng chứng kiến điều này vào năm 2022, khi cuộc chiến Nga-Ukraine làm rung chuyển thị trường. Lần này, Iran là tâm chấn, và hậu quả có thể còn nghiêm trọng hơn vì eo biển Hormuz – huyết mạch của 20% lượng dầu thế giới – đang bị đe dọa.
Thứ hai, tâm lý nhà đầu tư đang xấu đi. Hành động bán cổ phiếu của giám đốc điều hành là một tín hiệu rõ ràng: họ đang đặt cược vào sự suy giảm. Khi những “cá mập” rời khỏi thị trường truyền thống, họ thường không chuyển sang crypto; họ chuyển sang tiền mặt. Điều này giải thích tại sao Bitcoin và Ethereum không tăng mạnh trong bối cảnh chiến tranh như nhiều người kỳ vọng. Thay vào đó, chúng dao động trong biên độ hẹp, như thể đang chờ đợi một cú sốc. Từ kinh nghiệm của bản thân, tôi nhận thấy rằng khi dòng tiền thông minh rút khỏi rủi ro, crypto là nơi đầu tiên bị ảnh hưởng vì tính biến động cao và thiếu thanh khoản sâu.
Thứ ba, có một cơ hội tiềm ẩn cho CBDC. Khi chiến tranh làm gián đoạn thương mại và thanh toán quốc tế, các ngân hàng trung ương có thể tăng tốc phát triển tiền kỹ thuật số. Iran đã bị cắt khỏi hệ thống SWIFT, và điều này thúc đẩy nhu cầu về các kênh thanh toán thay thế. Ở Stockholm, nơi tôi sống, Riksbank đã đẩy mạnh thử nghiệm e-krona sau các sự kiện địa chính trị. Nếu chiến tranh kéo dài, có thể chúng ta sẽ thấy một làn sóng mới về CBDC bán buôn, được thiết kế để duy trì thương mại bất chấp các lệnh trừng phạt. Đây là một góc nhìn trái chiều: trong khi thị trường crypto suy yếu, tiền tệ kỹ thuật số của chính phủ lại trở nên hấp dẫn hơn.
Tuy nhiên, tôi muốn đưa ra một luận điểm phản trực giác: crypto không phải là nơi trú ẩn an toàn trong chiến tranh. Nhiều người tin rằng Bitcoin là “vàng kỹ thuật số” và sẽ tăng khi xung đột xảy ra. Nhưng dữ liệu cho thấy điều ngược lại. Trong những ngày đầu của cuộc chiến Iran, Bitcoin giảm 5%, trong khi vàng tăng 3%. Crypto vẫn là tài sản rủi ro, và nó bị ảnh hưởng bởi cùng một lực lượng vĩ mô: lãi suất, thanh khoản, và tâm lý sợ hãi. Sự thật là, khi các giám đốc điều hành dầu khí bán cổ phiếu, họ không mua Bitcoin – họ mua trái phiếu chính phủ Mỹ.
Câu chuyện về khoản bán tháo 400 triệu USD này không chỉ là một sự kiện riêng lẻ; nó là một mảnh ghép trong bức tranh toàn cầu về sự dịch chuyển dòng vốn. Đối với các nhà đầu tư crypto, đây là lúc cần cẩn trọng. Tôi khuyên nên tập trung vào các giao thức có nền tảng vững chắc, tránh các dự án yield farming rủi ro cao. Trong một thị trường giảm, sống sót quan trọng hơn lợi nhuận. Hãy nhìn vào những gì các giám đốc điều hành dầu khí đang làm: họ đang thu hẹp vị thế. Có lẽ chúng ta cũng nên học hỏi.
Cuối cùng, tôi để lại một câu hỏi: Nếu những người trong cuộc của ngành năng lượng – những người hiểu rõ nhất về tác động của chiến tranh – đang rời khỏi thị trường, thì liệu thị trường crypto có đang đứng trước một cú sốc tương tự? Hay chúng ta đang ở điểm uốn của một chu kỳ mới, nơi crypto sẽ tách rời khỏi tài sản truyền thống? Chỉ có thời gian mới trả lời. Nhưng cho đến lúc đó, hãy giữ tiền mặt và quan sát.