Hook
162.69. Con số đó xuất hiện trên màn hình giao dịch lúc 14:32 giờ Tokyo. USD/JPY giảm 0.3% từ đỉnh trong ngày, nhưng điều quan trọng không phải là biên độ. Quan trọng là nó đang đứng ở mức cao nhất trong 34 năm. Và BOJ vẫn im lặng. Không có tin xấu, chỉ có tin chậm. Nhưng khi tin chậm đến, nó thường đến cùng một cú sốc thanh khoản.
Context
Cặp tỷ giá này đã leo dốc không ngừng từ đầu năm 2024, vượt qua mốc 160 vào tháng 4, chạm 162 vào tháng 6. Lý do cơ bản không thay đổi: chênh lệch lãi suất Mỹ - Nhật vẫn ở quanh 400 điểm cơ bản, trong khi BOJ vẫn giữ lãi suất âm và chương trình YCC. Thị trường đang test sự kiên nhẫn của Ngân hàng Trung ương Nhật Bản. Trong quá khứ, BOJ từng can thiệp ở mức 151.94 vào tháng 10/2022, tiêu tốn hơn 600 tỷ USD. Nhưng lần này, họ vẫn chưa hành động. Dựa trên kinh nghiệm theo dõi các đợt can thiệp trước đây của tôi, tôi nhận thấy BOJ đang thay đổi chiến thuật: họ không còn muốn chống lại xu hướng thị trường, mà chỉ muốn làm chậm tốc độ giảm giá của đồng yen.
Core
Hãy nhìn vào các lớp dữ liệu bên dưới con số 162.69. Đầu tiên là chênh lệch lãi suất thực. Lợi suất trái phiếu chính phủ Mỹ kỳ hạn 10 năm đang ở 4.3%, trong khi Nhật Bản chỉ 1.0%. Khoảng cách 330 điểm cơ bản này là thứ giữ cho carry trade luôn hấp dẫn. Các quỹ đầu cơ vay yen với lãi suất gần 0%, đổi sang USD và mua trái phiếu kho bạc Mỹ, thu về chênh lệch ròng khoảng 4% mỗi năm. Miễn là chênh lệch này còn tồn tại, áp lực giảm giá lên yen sẽ tiếp tục.
Thứ hai, cán cân thương mại của Nhật Bản đang trong tình trạng thâm hụt kỷ lục. Tháng 5/2024, thâm hụt thương mại lên tới 1.2 nghìn tỷ yen. Nhập khẩu năng lượng và thực phẩm tăng vọt do yen yếu, trong khi xuất khẩu ô tô và máy móc không đủ bù đắp. Điều này tạo ra một vòng luẩn quẩn: yen yếu làm tăng chi phí nhập khẩu, thâm hụt thương mại mở rộng, và áp lực bán yen để thanh toán hóa đơn nhập khẩu lại càng đẩy yen xuống thấp hơn.
Thứ ba, lạm phát đầu vào đang tăng tốc. Chỉ số CPI lõi của Nhật Bản (loại trừ thực phẩm tươi sống) đã ở mức 3.2% trong tháng 5, cao hơn nhiều so với mục tiêu 2% của BOJ. Nhưng lạm phát này chủ yếu đến từ phía cung – giá năng lượng và nguyên liệu nhập khẩu tăng – trong khi cầu nội địa vẫn yếu. Đây là cơn ác mộng đối với BOJ: họ không thể tăng lãi suất vì sẽ giết chết nền kinh tế vẫn còn mong manh, nhưng không tăng lãi suất thì yen tiếp tục giảm, lạm phát nhập khẩu càng cao hơn.
Từ góc nhìn kỹ thuật, 162.69 nằm ngay trên đường trung bình động 200 tuần. Đây là vùng kháng cự tâm lý cực mạnh. Nếu tỷ giá đóng cửa trên 163.00, xu hướng tăng sẽ được xác nhận, mở ra cánh cửa đến 165.00. Nhưng nếu BOJ bất ngờ can thiệp – dù chỉ là một cú sốc 50 tỷ USD – chúng ta có thể thấy một cây nến giảm 300-400 pip trong vài phút. Tôi đã thấy điều đó vào tháng 10/2022. Những ai còn nhớ đợt biến động đó đều biết: thị trường FX là nơi mà những kẻ yếu tim bị loại bỏ nhanh nhất.
Contrarian
Đa số trader đang nghĩ rằng BOJ sẽ phải can thiệp sớm hay muộn. Nhưng tôi cho rằng họ đã sai. Lý do: BOJ đang theo đuổi một chiến lược mới, khác với năm 2022. Khi đó, họ can thiệp vì tỷ giá biến động quá nhanh và gây hỗn loạn thị trường. Lần này, họ có vẻ chấp nhận một mức yen yếu hơn để hỗ trợ tăng trưởng xuất khẩu và lợi nhuận doanh nghiệp. Hãy nhìn vào Nikkei: chỉ số này đã tăng 15% từ đầu năm, nhờ yen yếu giúp các công ty xuất khẩu như Toyota, Sony báo lãi kỷ lục. Nếu BOJ can thiệp để làm yen mạnh lên, họ sẽ phá hỏng bữa tiệc lợi nhuận doanh nghiệp. Do đó, tôi tin BOJ sẽ chỉ can thiệp nếu tỷ giá tăng quá nhanh (ví dụ: 200 pip trong một phiên), chứ không phải ở một mức cụ thể.
Góc nhìn phản trực giác thứ hai: lạm phát nhập khẩu đang đẩy Nhật Bản vào suy thoái, nhưng điều đó lại có lợi cho các nhà đầu tư crypto. Khi nền kinh tế Nhật suy yếu, dòng vốn có thể chảy vào Bitcoin như một kênh trú ẩn thay thế. Đã có dấu hiệu cho thấy khối lượng giao dịch BTC/JPY trên các sàn như bitFlyer tăng 30% trong tháng 6. Nếu BOJ thất bại trong việc ổn định tỷ giá, người Nhật có thể chuyển sang crypto như một cách bảo vệ sức mua. Điều này sẽ tạo ra một cơn sốt mới cho thị trường, giống như những gì đã xảy ra ở Zimbabwe hay Venezuela.
Takeaway
162.69 không phải là đỉnh. Nó chỉ là một trạm dừng trên con đường đến 170. Hãy nhìn vào chênh lệch lãi suất, thâm hụt thương mại, và sự im lặng của BOJ. Tất cả đều chỉ về một hướng. Trừ khi có một thảm họa địa chính trị hoặc một cuộc khủng hoảng tín dụng toàn cầu, yen sẽ tiếp tục yếu đi. Câu hỏi không phải là “liệu BOJ có can thiệp không?”, mà là “khi nào thị trường sẽ tự điều chỉnh?”. Và câu trả lời, như mọi khi, nằm ở tốc độ: những ai săn tin nhanh hơn sẽ sống sót.